ŞAŞILIK
(GÖZ KAYMASI ) NEDİR?
Her iki
gözün aynı anda aynı noktaya bakamaması veya paralel hareket
edememesi durumudur.
ÇESİTLERİ
Ezotropya
: Bir göz istenilen noktaya bakarken diğer gözün içeriye doğru
bakıyor olmasıdır.
Egzotropya : Bir göz istenilen noktaya bakarken diğer gözün
dışarıya doğru bakıyor olmasıdır.
Hipertropya : Bir göz istenilen noktaya bakarken diğer gözün
yukarıya doğru bakıyor olmasıdır.
Hipotropya : Bir göz istenilen noktaya bakarken diğer gözün
aşagıya doğru bakıyor olmasıdır.
NEDENLERİ
Büyük
bir kısmı gelişimsel olup somut bir nedeni yoktur.Sıklıkla
hipermetropi dediğimiz kırma kusuruyla beraber şaşılık görülür.Küçük
yaşta görmeyi engelleyen bazı göz hastalıkları da şaşılık
nedenidir.
Erişkinlerde göz sinirlerinin zayıflamasına bağlı şaşılık
ortaya çıkar.
BAŞLAMASI
Doğuştan
göz kayması olabileceği gibi, sıklıkla 2-3 yaşlarında ortaya
çıkar.
BELİRTİLERİ
Çocuğun
gözlerine bakıldığında, bir göz istenilen noktaya bakarken
diğer gözün içeriye,dışarıya,yukarıya veya aşağıya baktığı
görülür.En sık içeriye bakan şaşılıktır. Kayan gözde her zaman
ambliopi dediğimiz göz tembelliği vardır. Şaşılığın nedeni
gelişimsel degil, herhangi bir göz hastalığı ise (doguştan
katarakt, göz içi tümörü, göz içi tabakalarının doğuştan hastalıkları
) o hastalıkla ilgili ek belirtiler görülür.
NASIL
TEŞHİS EDİLİR?
Şaşılık
nedeni, herhangi bir göz hastalığı ise tam bir göz muayenesi
ile teşhis edilir. Bunun zamanı yoktur.Doğumdan itibaren ilk
fırsatta göz muayenesi yapılmalıdır.Gelişimsel (herhangi bir
nedene bağlı olmayan ) şaşılıkların teşhisi için, eğer doğum
sonrası göz muayenesi normal denilmiş ise 1-3 yaş arası yapılacak
muayene önemlidir.
TEDAVİSİ
Tedavide
iki önemli nokta vardır.
-Şaşılığa bağlı kayan gözde gelişen tembelliğin (ambliopi
) tedavisi
-Şaşılığın (göz kaymasının ) düzeltilmesi
GÖZ
TEMBELLİĞİNİN TEDAVİSİ
Göz tembelliğine
neden olan şaşılık düzeltilirse tembellik de düzelir.Ek olarak
düzelmeyi hızlandırmak için sağlam göze kapama tedavisi verilir.Ancak
tüm bu tedavilerde yaş çok önemlidir. Şaşılığın sıklıkla başlangıcı
olan 2-3 yaşlar göz tembelliği tedavisi için de ideal yaşlardır.Yaş
ilerledikçe tedavi zorlaşır. 8-9 yaşından sonra tembel görme
düzeyi kalıcıdır.Tedavi bırakılır.
ŞAŞILIĞIN
(GÖZ KAYMASININ) DÜZELTİLMESİ
Kaymanın
düzeltilmesi iki Şekilde olur
-Gözlükle
-Ameliyat ile
Öncelikle tedaviye gözlükle başlanır. Gözlükle düzelmeyen
şaşılıklarda ameliyatla tedaviye başvurulur.
TEDAVİ
ŞEKLİNE GÖRE ŞAŞILIKLAR ÜÇE AYRILIR
1) Gözlükle
tamamen düzelen şaşılıklar: 2-3 yaşlarında başlayıp hipermetropi
gözlük ihtiyacı olan şaşılıklardır ve gözlükle kayma tamamen
düzelir.Ameliyata gerek yoktur.
2) Gözlükle kısmen düzelen şaşılıklar: şaşılığın bir miktarı
gözlükle düzelir.Kalan kayma miktarı ameliyatla düzeltilir.
3) Gözlüğün etkisiz olduğu şaşılıklar: Doğuştan itibaren başlayan
gelişimsel şaşılıklar sıklıkla bu gruptandır. İlk fırsatta
ameliyatla düzeltilir.
Her üç grupta , eğer göz tembelligi (ambliopi) varsa, ayrıca
onun tedavisi de beraberinde yapılır.
ŞAŞILIKTA
ÖNEMLİ NOKTALAR VE SONUÇ
Şaşılık
tedavisi, yıllarca süren uzun süreli bir tedavidir.
Bu nedenle hasta , aile ve hekim iletişimi çok önemlidir.
Öncelikle tüm taraflar sabırlı olmalıdır.
Hekimin önerileri ve tedavi seçenekleri aile tarafindan bilinçli
bir şekilde uygulanmalıdır.
Her şeye rağmen olumsuz durumlarda tekrar ısrarla hekime başvurulmalıdır.
Tedavinin başarılı olmasında en etkili faktörler,tedavi şekillerini
(gözlük takma,gözü kapama,zamanında kontroller) çocuğa benimseterek
uygulatmada gösterilecek sabır ve beceridir.
|
